Ewangelia Egipcjan Kodeks III

Ewangelią Egipcjan – zwana również jako Święta Księga Wielkiego Niewidzialnego Ducha (The Sacred Book of the Great Unseen Spirit ) – należy do najgłębszych i najbardziej ezoterycznych pism odkrytych w Nag Hammadi. Tekst ten, przekazany w dwóch wersjach (Kodeks III i IV), stanowi duchową mapę boskich emanacji, które wyłaniają się z Niewidzialnego Ducha — najwyższego, niepojętego źródła wszelkiego istnienia.

Nie jest to ewangelia w sensie historycznym czy narracyjnym, lecz raczej hymn mistyczny, objawienie o charakterze liturgicznym, przeznaczone dla tych, którzy już zostali wtajemniczeni. Ukazuje wizję boskiego świata Pleromy, w którym panuje nieśmiertelne światło i z którego emanują Byty doskonałe: Troistość Ojca, Matki i Syna, określana jako Trójca Świętego Wielkiego Światła.

Tekst rozwija gnostycką doktrynę o pochodzeniu i zbawieniu ducha ludzkiego, który jest cząstką boskiej Pełni, ale uwięzioną w niższych światach materii. W sercu tego objawienia znajduje się Autogenes — boski Syn, który objawia niewidzialnego Ojca i przywraca poznanie (gnosis) tym, którzy zapomnieli o swoim pochodzeniu. W przeciwieństwie do wielu innych gnostyckich pism, Ewangelia Egipcjan nie skupia się na postaci Jezusa z Nazaretu, lecz na wiecznym Chrystusie jako zasadzie kosmicznej – Boskim Logosu, który jednoczy światy.

Styl tekstu jest poetycki, rytualny, często zbliżony do modlitwy lub śpiewu liturgicznego. Pojawiają się w nim rozbudowane genealogie eonów, boskie imiona o magicznym i teurgicznym charakterze, a także powtarzające się błogosławieństwa skierowane do tych, którzy „poznali siebie i zostali nazwani synami światła”.

Ewangelia Egipcjan reprezentuje nurt tzw. setiańskiego gnostycyzmu — tradycji, która widziała w biblijnym Setie duchowego praojca rodu wybranych. W tym ujęciu Set i jego potomstwo symbolizują tych, którzy zachowali pierwotne światło świadomości, niezmącone przez demiurgiczne złudzenie świata materialnego.

Czytając ten tekst, wchodzimy w przestrzeń misterium, gdzie język jest narzędziem objawienia, a każde słowo jest pieczęcią otwierającą kolejny poziom duchowej rzeczywistości. To nie tyle księga do intelektualnego studiowania, ile do kontemplacji – aby w jej rytmicznym oddechu rozpoznać własne źródło w Niewidzialnym Duchu.

Poniższe tłumaczenie zostało przekazane do domeny publicznej i może być dowolnie kopiowane, używane, zmieniane lub pozostawiane bez zmian, w jakimkolwiek celu. Opiera się ono na koptyjskim tekście z Kodeksu Nag Hammadi III,2.

Tłumaczenie z koptyjskiego wykonał Samuel Zinner, a zredagował Mark M. Mattison dzięki życzliwemu wsparciu Other Gospels.

Symbole

[ ] – Luka w tekście (tzw. lacuna)
( ) – Wstawka redakcyjna dla wyjaśnienia tekstu
< > – Poprawka błędu kopisty
[40] – Numer strony kodeksu koptyjskiego

🌟Ewangelia Egipcjan

---

Święta Księga

[40] [Święta] księga [. . .] wielkiego niewidzialnego [Ducha],

Ojca, którego imię jest niewyrażalne,
który wyłonił się z wyżyn [Pełni],
Światła Światła z eonów Światła,
Światła [Milczenia] Opatrzności
i Ojca Milczenia,
[Światła] Mowy i Prawdy,
Światła [41] [Niezniszczalności],
[Światła] nieskończonego,
[blasku z eonów Światła]
niewypowiedzianego, nieoznaczonego,
niezestarzałego, niewyrażalnego Ojca,
eonu eonów,[1]
Samo-zrodzonego, Samo-twórczego, Samo-wydającego się,
Obcego,
Eonu,
PRAWDY, ALĒTHŌS.[2]

Trzy Moce

Z Niego wyszły trzy moce: Ojciec, Matka, Syn — z żywego Milczenia, które wyszło z Niezniszczalnego Ojca. Te wyszły [z] Milczenia Nieznanego Ojca, [a] z tego miejsca [po]wstał Domedon Doxomedon, [eon] eonów, oraz [Światło] ich indywidualnych mocy, [a] w ten sposób Syn [po]wstał jako czwarty, Matka [piąta, Ojciec] szósty.

On był [niezauważony], lecz nieogłoszony. [On jest tym], który pozostaje nieoznaczony pośród wszystkich [mocy], chwał i [niezniszczalności].

Z tego miejsca [po]wstały trzy moce, [42] trzy Oktady, które [Ojciec zro]dził w Milczeniu, wraz z Opatrznością, z Jego łona,[3] mianowicie: Ojciec, Matka, Syn.

Pierwsza Oktada

Pierwsza Oktada, z której powodu pojawiło się dziecko potrójnie męskie, składa się z:

Myśli,
i Logosu,
i Niezniszczalności,
i Wiecznego [Życia],
Woli,
Umysłu,
Przedwiedzy,
Ojca Androgynicznego.

Druga Oktada

Druga moc Oktady:

Matka,
dziewicza Barbelo,
Epititioch[. . .]ai,
Memeneaimen, [która] nadzoruje niebo,
Karb[. . .],
moc przekraczająca wszelkie wyjaśnienie,
niewysłowiona Matka.

[Ona jest] samo-[zrodzona . . .]. Wyszła naprzód. [Ona] zgodziła się z Ojcem [Milczącego] [Milczenia].

Trzecia Oktada

Trzecia moc Oktady:

Syn [Milczącego Milczenia],
korona Milczącego Milczenia,
[oraz] chwała Ojca,
i cnota [Matki].[43]

[On] wydaje ze swego łona siedem mocy Wielkiego Światła, będących siedmioma głosami,[4] a ich dopełnieniem jest Mowa.

Oto trzy [moce], trzy Oktady, które Ojciec [zro]dził ze swego łona [poprzez] Opatrzność. On je tam zrodził.

Eon Doxomedona

Domedon Doxomedon przyszedł w procesji,[5] eon eonów, wraz z tronem w jego wnętrzu, i mocami [otaczającymi] go, chwałami i [niezniszczalnościami]. [Ojciec] Wielkiego Światła, który [wyłonił się] z Milczenia, jest [wielkim] eonem Doxomedona, w którym [dziecko potrójnie męskie] spoczywa, a tron jego [chwały] został w nim postawiony, [tron, na którym] wyryto jego niewypowiedziane imię, na tablicy [. . .], jednym będącym Mową, [Ojcem Światła] Wszystkiego, który [wyłonił się] z Milczenia, gdy spoczywa w Milczeniu, którego [44] imię [jest] w [niewidzialnym] symbolu.

Tajemnica i Pieśń Dźwięków

[Ukryta], [niewidzialna] tajemnica wyszła w procesji:

I I I I I I I I I I I I I I I I I I I [I I I]
Ē Ē Ē Ē Ē Ē Ē Ē Ē Ē Ē Ē Ē Ē Ē Ē Ē Ē Ē Ē [Ē Ē]
[O] O O O O O O O O O O O O O O O O O O O O O
U U [U U U] U U U U U U U U U U U U U U U U U
E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E
A A A A A A A [A A A A] A A A A A A A A A A A
Ō Ō Ō Ō Ō Ō Ō Ō [Ō Ō Ō] Ō Ō Ō Ō Ō Ō Ō Ō Ō Ō Ō[6]

I w ten sposób trzy moce składały chwałę [wielkiemu], niewidzialnemu, nienazwanemu, dziewiczemu, niewyrażalnemu Duchowi, oraz [Jego] męskiej dziewicy.

Trzy Oktady proszą o Moc

Prosiły [o] moc. Z żywego Milczenia wyszło Milczenie, mianowicie [chwały] i niezniszczalności w eonach, [. . . eonach], miriady dodane [do . . .], trzej mężczyźni, [trzej] potomkowie męscy. [Męskie] rasy napełniły wielki eon Doxomedona [mocą] Mowy [całej Pełni].

Wtedy potrójnie męskie [dziecko wielkiego] Chrystusa, którego [wielki] Niewidzialny Duch namaścił, ten, którego moc [nazywano] Ainon, złożył [chwałę] wielkiemu Niewidzialnemu Duchowi [i Jego] męskiej dziewicy, Yoel, [oraz] Milczeniu Milczącego Milczenia, i wielkości [. . .].

. . . (Strony 45–48 Kodeksu III zaginęły; odpowiadają one stronom 55–60 Kodeksu IV.)

[49] [Z . . . miejsca] pojawił się obłok [Wielkiego] Światła — żywa moc, Matka świętych i niezniszczalnych, wielka moc, Mirothoe, i zrodziła Tego, którego imię wypowiadam trzykrotnym przyzywaniem:

IEN
IEN
EA
EA
EA[10]

Albowiem to jest On — Adamas, promienne Światło, które pochodzi od Człowieka, Pierwotnego Człowieka, przez którego i dla którego wszystko się stało, a bez którego nic się nie stało.
Niewypowiedziany i niepojęty Ojciec zstąpił z wysoka, aby znieść niedoskonałość.

Wtedy Wielki Logos, Bóg Samozrodzony, i Niezniszczalny Człowiek, Adamas, zjednoczyli się ze sobą. Zrodził się Logos Człowieka, lecz Człowiek powstał poprzez akt Mowy. I złożył on chwałę:

Wielkiemu Niewidzialnemu, Niepojętemu, Dziewiczemu Duchowi,
i Męskiej Dziewicy,
i Dziecku Potrójnie Męskiemu,
[50] i Męskiej [Dziewicy] Youel,
i Esephechowi, stróżowi blasku,
dziecku Dziecka,
i koronie jego chwały,
wielkiemu eonowi Doxomedon,
i tronom w jego wnętrzu,
i mocom, które go otaczają,
chwałom
i niezniszczalnościom,
i całej Pełni, o której wspomniałem wcześniej,
oraz ziemi powietrza, która przyjmuje Boga,
gdzie święci ludzie Wielkiego Światła otrzymują swój obraz —
ludzie Ojca Milczącego Żywego Milczenia,
Ojca i całej Jego Pełni, jak wspomniałem wcześniej.

Cztery Światła

Wielki Logos, Bóg Samozrodzony, i Niezniszczalny Człowiek, Adamas, złożyli chwałę.
Prosili o moc i o wieczną potęgę dla Samozrodzonego —
dla dopełnienia czterech eonów,
aby poprzez nie objawiła się [51] […]
chwała i moc Niewidzialnego Ojca świętych ludzi Wielkiego Światła,
którzy wejdą w świat jako obraz nocy.

Niezniszczalny Człowiek, Adamas, poprosił ich,
aby z niego samego zrodził się Syn,
aby stał się ojcem nieruchomego i niezniszczalnego rodu —
aby poprzez niego objawiły się Milczenie i Głos,
aby dzięki niemu martwy eon podniósł się,
aby rozpuścić się w Świetle.

I w ten sposób z wysoka wyszła moc Wielkiego Światła — Objawienie.
Ona zrodziła cztery wielkie Światła:

Harmozel,
Oroiael,
Davithe,
Eleleth,

a także wielkiego niezniszczalnego Seta, syna Niezniszczalnego Człowieka, Adamasa.
I w ten sposób została dopełniona doskonała Hebdomada, istniejąca w ukrytych misteriach.

[52] Gdy otrzymała [chwałę], stała się jedenastoma Oktadami,
a Ojciec skinął z aprobatą.
Cała Pełnia Świateł napełniła się radością.

Towarzysze Świateł

Z nich wyszli towarzysze, dla dopełnienia Oktady Boga Samozrodzonego:

Łaska – dla pierwszego Światła, Harmozela;
Percepcja – dla drugiego Światła, Oroiaela;
Zrozumienie – dla trzeciego Światła, Davithe;
Rozeznanie – dla czwartego Światła, Eleletha.

To jest pierwsza Oktada Boga Samozrodzonego,
a Ojciec skinął z aprobatą.
Cała Pełnia Świateł była zadowolona.

Wtedy wyszli słudzy (ministrowie):[11]

pierwszy, wielki Gamaliel, (z) pierwszego wielkiego Światła, Harmozela;
i wielki Gabriel, (z) drugiego wielkiego Światła, Oroiaela;
i wielki Samlo,[12] (z) wielkiego Światła, Davithe;
i wielki Abrasax, (z) [53] [wielkiego Światła], Eleletha.

A towarzysze wyszli zgodnie z wolą i upodobaniem Ojca:

Pamięć – towarzysz wielkiego Gamaliela, pierwszego;
Miłość – towarzysz wielkiego Gabriela, drugiego;
Pokój – towarzysz wielkiego Samblo, trzeciego;
Życie Wieczne – towarzysz wielkiego Abrasaksa, czwartego.

W ten sposób dopełniło się pięć Oktad,
łącznie czterdzieści — jako moc przekraczająca wszelkie wyjaśnienie.

Hymn Pełni

Wtedy wielki Samozrodzony Logos i Mowa Pełni czterech Świateł złożyli chwałę:

Wielkiemu Niewidzialnemu, Nienazwanemu, Dziewiczemu Duchowi,
również Męskiej Dziewicy,
wielkiemu eonowi Doxomedon,
i tronom w jego wnętrzu,
i mocom, które ich otaczają,
chwałom, władzom i potęgom,
<oraz> Dziecku Potrójnie Męskiemu,
i Męskiej Dziewicy Youel,
i Esephechowi [54], stróżowi blasku, [dziecku] Dziecka,
i koronie jego [chwały],
całej Pełni,
i wszystkim chwałom, które tam mieszkają,
nieskończonym Pełniom,
i nienazwanym eonom —

aby mogli nazwać Ojca, czwartego, wraz z niezniszczalnym rodem,
aby nazwali nasienie Ojca — nasieniem wielkiego Seta.

Wielki wznosi Trony dla Świateł

Wtedy wszystko się poruszyło, a drżenie ogarnęło niezniszczalnych.
Trzej Mężczyźni-Dzieci zstąpili z wysoka do tych, którzy nie są zrodzeni i samozrodzeni,
i do tych, którzy zostali zrodzeni w tym, co jest zrodzone.

Wielkość wyszła naprzód — cała Wielkość wielkiego Chrystusa.

On wzniósł niezliczone miriady chwalebnych tronów wewnątrz czterech eonów, które ich otaczały —
niezliczone miriady [mocy], chwał [55] i niezniszczalności.
I w ten sposób postępowali,
a niezniszczalny, duchowy Kościół wzrastał wewnątrz czterech Świateł wielkiego, żyjącego, Samozrodzonego — Boga Prawdy —
który chwalił, śpiewał i wysławiał jednym głosem w doskonałej jedności, z ust nieustających:

Ojcu,
Matce,
Synowi,
i całej ich Pełni, jak wspomniałem <wcześniej>.

Pięć Pieczęci posiadających miriady,
i archonci nad eonami,
i nosiciele chwały przywódców
otrzymali nakaz, by objawić się tym, którzy są godni.

Amen.

Nasienie Wielkiego Seta

Wtedy wielki Set, syn Niezniszczalnego Człowieka, Adamasa, złożył chwałę:

Wielkiemu Niewidzialnemu, Nienazwanemu, Niewyrażalnemu, Dziewiczemu Duchowi,
również <Męskiej Dziewicy>,
<oraz Dziecku Potrójnie Męskiemu>,
<oraz Męskiej> Dziewicy Youel,
i Esephechowi, stróżowi blasku,
i koronie jego chwały, dziecku Dziecka,
[56] i wielkim eonom Doxomedon,
i Pełni, o której wspomniałem wcześniej —

i prosił w imieniu swojego nasienia.

Wtedy z tamtego miejsca wyszła wielka moc wielkiego Światła — Plesithea:

Matka aniołów,
Matka świateł,
chwalebna Matka,
czteropiersiasta dziewica,
niosąca owoc z Gomory jako źródło, i z Sodomy,
będąc owocem źródła Gomory, które w niej mieszka.

Ona wyszła poprzez wielkiego Seta.

I wielki Set uradował się z daru, który otrzymał od Dziecka Niezniszczalnego.
Wydobył swoje nasienie z czteropiersiastej dziewicy
i złożył je w sobie wewnątrz czwartego eonu, w trzecim wielkim Świetle — Davithe.

Stworzenie świata materialnego

Pięć tysięcy lat później przemówiło wielkie Światło Eleleth:
„Niech powstanie władca nad Chaosem i Hadesem.”
I ukazał się obłok [57] zwany Hyliką Sofią [. . .].

[Ona] spojrzała na części [Chaosu]. Jej oblicze przypominało [. . .] w swoim kształcie [. . .] krew,
a [wielki] anioł Gamaliel przemówił [do wielkiego Gabriela], sługi [wielkiego Światła] Oroiael.
Powiedział: „Niech [anioł] wyjdzie [i] panuje nad Chaosem [i Hadesem].”

Wtedy obłok [był posłuszny], rodząc dwie monady, z których każda [posiadała] światło.
[. . . tron], który wznosiła w obłoku [ponad nimi].

Wtedy Sakla, wielki [anioł], ujrzał wielkiego demona, [który mu towarzyszył], Nebruela,
i [razem] stali się duchem ziemi, który rodzi.
[Zrodzili] aniołów służebnych.

Sakla [powiedział] do wielkiego [demona] Nebruela:
„Niech [powstanie] dwanaście eonów w [tym . . .] eonie, światy [. . .].”

[. . .] wielki anioł [Sakla] powiedział według woli Samozrodzonego:
[58] „Niech [będzie] [ . . .] liczba siedmiu [. . .],”
i powiedział do [wielkich aniołów]:
„Idźcie, i [niech każdy] z was panuje nad swoim [światem].”

Każdy z tych dwunastu [aniołów] wyszedł:

Pierwszy anioł to Athoth, [którego wielkie] pokolenia ludzi nazywają [. . .].
Drugi to Harmas, zwany „Ognistym Okiem”.
Trzeci to Galila.
Czwarty to Yobel.
Piąty to Adonaios, zwany Sabaoth.

Szósty to Kain, którego [wielkie pokolenia] ludzi nazywają „Słońcem”.
Siódmy to Abel.
Ósmy — Akiressina.
Dziewiąty — Yubel.
Dziesiąty — Harmoupiael.
Jedenasty — Archir-Adonin.
Dwunasty — Belias.

[To są] ci, którzy zostali ustanowieni nad Hadesem [i Chaosem].
A po założeniu [świata] Sakla powiedział do swoich [aniołów]:
„Ja, ja sam jestem [zazdrosnym] Bogiem, a oprócz mnie nic się nie [stało],”
ponieważ [59] polegał na własnej substancji.[13]

Wtedy rozległ się głos z wysoka, mówiący:
„Człowiek istnieje, i Syn Człowieka.”

Pierwsza forma została ukształtowana z powodu zstąpienia obrazu z góry,
który odbija swój głos w górze —
obrazu, który spojrzał w dół przez odbicie obrazu z góry.
Wtedy pojawiła się Skrucha (Metanoia).

Skrucha i Nasienie Wielkiego Seta

Ona otrzymała swoje dopełnienie i moc dzięki woli Ojca i Jego upodobaniu,
przez które był zadowolony z wielkiego, niezniszczalnego, nieruchomego rodu
wielkich, potężnych ludzi Wielkiego Seta —
aby mógł zasadzić go wewnątrz eonów, które zostały stworzone,
aby poprzez nią mogła zostać wypełniona niedoskonałość,
ponieważ zstąpiła z wysoka do świata, będąc obrazem nocy.

Kiedy wyszła,
wstawiła się w imieniu nasienia archonta tego eonu
i <w imieniu> władz, które z niego powstały —
splamionego nasienia boga rodzącego demony, który zostanie zniszczony —
oraz w imieniu nasienia [60] Adama i wielkiego Seta,
które przypomina słońce.

Wtedy przybył wielki anioł Hormos,
aby przygotować nasienie wielkiego Seta
poprzez dziewice splamionego siewu (z nasienia) tego eonu,
wewnątrz świętego naczynia zrodzonego przez Logos poprzez Ducha Świętego.

Wtedy przyszedł wielki Set ze swoim nasieniem
i zostało ono zasiane wewnątrz eonów, które zostały stworzone,
a ich liczba zgadzała się z wartością liczbową słowa „Sodoma.”
Niektórzy mówią, że Sodoma to miejsce, gdzie wielki Set pasie swoje stada — będąc Gomorą;
inni zaś, że wielki Set przeniósł swoje nasadzenie z Gomory
i zasadził je w drugim miejscu, które nazwał Sodomą.

To jest ród, który wyszedł przez Edoklę,
ponieważ zrodziła Prawdę i Sprawiedliwość, mówiąc —
będąc początkiem nasienia życia wiecznego,
które należy do tych, którzy wytrwają dzięki poznaniu swego pochodzenia (emanacji).

To jest wielki, niezniszczalny ród,
który wyszedł przez trzy [61] światy do świata,
a potop wydarzył się jako obraz (typ) dopełnienia eonu —
lecz zostanie zesłany na świat z powodu tego rodu.

Ogień ogarnie ziemię,
a łaska będzie dla tych z rodu, który powstał przez proroków i strażników,
którzy czuwają nad życiem rodu.

Z powodu tego rodu przyjdą głody i zarazy,
lecz wszystko to się stanie z powodu wielkiego, niezniszczalnego rodu.
Z powodu tego rodu nadejdą pokusy,
a nawet oszustwo fałszywych proroków.

Wtedy wielki Set zobaczył dzieło diabła —
jego liczne maski, jego spiski przeciw niezniszczalnemu, nieruchomemu rodowi,
oraz prześladowania z jego mocy i aniołów,
i ich błędy, przez które działali przeciwko samym sobie.

Wtedy wielki Set złożył chwałę:

Wielkiemu, Nienazwanemu, Dziewiczemu Duchowi,
i Męskiej [62] Dziewicy Barbelon,
i Dziecku Potrójnie Męskiemu — Telmael Telmael Heli Heli Machar Machar Seth,
mocy, która żyje — ALĒTHES ALĒTHŌS,
i Męskiej Dziewicy Youel,
i Esephechowi, stróżowi blasku, koronie jego chwały,
i wielkiemu eonowi Doxomedon,
i tronom w jego wnętrzu,
i mocom, które ich otaczają,
i całej Pełni, o której wspomniałem wcześniej —

i prosił o strażników nad swoim nasieniem.

Trzy zstąpienia Seta

Wtedy z wielkich eonów wyszło czterystu eterycznych aniołów, w których towarzystwie byli wielki Aerosiel i wielki Selmechel, aby czuwać nad wielkim niezniszczalnym rodem, jego owocem i wielkimi ludźmi wielkiego Seta — od czasu i chwili Prawdy i Sprawiedliwości, aż do dopełnienia eonu i jego archontów, których wielcy sędziowie skazali na śmierć.

Następnie wielki Set został posłany przez cztery Światła, z woli Samozrodzonego, [63] oraz całej Pełni, poprzez <dar> i upodobanie wielkiego Niewidzialnego Ducha, oraz pięć Pieczęci i całą Pełnię.

Przeszedł przez trzy paruzje, o których wspomniałem wcześniej: przez potop, pożogę oraz osądzenie archontów, mocy i władz — aby ta, która zbłądziła, została zbawiona przez pojednanie świata, oraz przez chrzest w ciele zrodzonym przez Logos, które wielki Set potajemnie przygotował dla siebie poprzez dziewicę; aby święci narodzili się z Ducha Świętego poprzez niewidzialne, tajemne znaki, przez pojednanie świata ze światem, przez wyrzeczenie się świata i boga trzynastu eonów, oraz przez zebrania świętych, niewysłowionych, niezniszczalnych — na łonie i w wielkim świetle Ojca, które współistniało z Jego Opatrznością, i które ustanowiło przez nią święty chrzest przewyższający niebo, poprzez Niezniszczalnego [64] zrodzonego przez Logos, Żyjącego, Jezusa, tego, którego wielki Set przyoblekł, i przez którego przybił do krzyża moce trzynastu eonów oraz utwierdził tych, którzy są wytworzeni i odłączeni.[14]

Wyposażył ich w zbroję poznania tej prawdy, w niezwyciężoną siłę niezniszczalności. Ukazali im się:

wielki sługa Yesseus Mazareus Yessedekeus, żywa woda,
i wielcy przełożeni: Jakub Wielki,
oraz Theopemptos i Isavel,
i ci, którzy nadzorują źródło prawdy: Micheus, Michar i Mnesinous,
oraz ten, który nadzoruje chrzest dla żyjących,
i ci, którzy oczyszczają,
i Sesengenpharanges,
i ci, którzy nadzorują bramy do wód: Micheus i Michar,
i ci, którzy nadzorują wysoką górę: Seldao i Elainos,
i przyjmujący wielki ród;
niezniszczalni mocarze <wielkiego> Seta;
słudzy czterech Świateł: wielki Gamaliel, wielki Gabriel, wielki Samblo i wielki [65] Abrasax;
i ci, którzy nadzorują wschód słońca: Olses, Hupneus i Heurumaious;
i ci, którzy są ustanowieni nad wejściem do spoczynku życia wiecznego: władcy Mixanther i Michanor;
i czuwający nad wybranymi duszami: Akramas i Strempouchos;
i wielka moc Heli Heli Machar Machar Seth;
i wielki, niewidzialny, nienazwany, niewyrażalny Dziewiczy Duch, oraz Milczenie;
i wielkie światło Harmozel;
miejsce Żyjącego Samozrodzonego, Boga Prawdy, oraz ten, który Mu towarzyszy — Niezniszczalny Człowiek, Adamas;
drugie: Oroiael, miejsce wielkiego Seta;
i Jezus, który posiada życie i przyszedł, i ukrzyżował to, co jest w Prawie;
trzecie: Davithe, miejsce synów wielkiego Seta;
czwarte: Eleleth, miejsce duszy spoczywających synów;
piąte: Yoel, ustanowiony nad Jego imieniem, który zostanie wyznaczony, by chrzcić świętym chrztem przewyższającym niezniszczalne niebo.

Od tej pory jednak [66] poprzez Niezniszczalnego Człowieka Poimaela oraz tych, którzy są godni błagania — przez wyrzeczenia pięciu Pieczęci przy źródle chrzcielnym — poznają swoich Przyjmujących, gdy zostaną o nich pouczeni, i zostaną przez nich poznani, a wcale nie zakosztują śmierci.

Hymn chrzcielny

IĒ IEUS ĒŌ OU ĒŌ ŌUA,
ALĒTHŌS ALĒTHŌS,
O Yesseus Mazareus Yessedekeus,
O żywa wodo,
O dziecko Dziecka,[15]
O chwalebne Imię,
ALĒTHŌS ALĒTHŌS,
Bycie wieczne,
I I I I
ĒĒĒĒ
EEEE
OOOO
UUUU
ŌŌŌŌ
AAAA{A},
ALĒTHES ALĒTHŌS
ĒI AAAA ŌŌŌŌ,
O Bycie, które oglądasz eony,
ALĒTHES ALĒTHŌS,
AEE
ĒĒĒ
I I I I
UUUUUU
ŌŌŌŌŌŌŌŌ,
które jesteś wiecznie wieczne,
ALĒTHES ALĒTHŌS,
IĒA AIŌ w sercu, które jest,
UAEI EISAEI EIOEI EIOSEI!

To wielkie Imię Twoje mieszka we mnie,
o Samozrodzony Doskonały.
Ty, który nie jesteś na zewnątrz mnie,
oglądam Ciebie,
o Ty, który jesteś niewidzialny dla wszystkich,
bo któż może Cię objąć innym językiem?

[67] Jako że poznałem Cię,
teraz zjednoczyłem się z Niezmiennym.
Uzbroiłem się w zbroję światła.
Stałem się Światłem,
ponieważ Matka była w Miejscu przedziwnego piękna łaski.
Dlatego wyciągnąłem dłonie, gdy były złożone.
Zostałem ukształtowany w kręgu bogactwa światła
— na moim łonie —
który wydaje kształt wielu zrodzonych ze światła,
gdzie nie sięga żadna skarga.

ALĒTHŌS,
będę głosił Twoją chwałę,
bo uchwyciłem Cię,
SOU IĒS IDE AEIŌ AEIE OIS,
o Eonie, Eonie, Boże Milczenia!
Dogłębnie Cię czczę.
Ty jesteś moim miejscem spoczynku, o Synu,
ĒS ĒS O E,
bezpostaciowy pośród bezpostaciowych,
podnoszący Człowieka, w którym mnie oczyszczasz,
abym wszedł w Twoje życie,
zgodnie z Twoim niezniszczalnym imieniem.
Dlatego kadzidło życia mieszka we mnie.
Zmieszałem je z wodą według formy wszystkich archontów,
aby mieszkać z Tobą w pomyślności świętych,
Ty, który trwasz na wieki, [68]
ALĒTHŌS ALĒTHŌS.

Zakończenie

To jest księga, którą napisał wielki Set i złożył wysoko w górach,
tam, gdzie słońce nigdy nie wzeszło —
ani też wzejść nie może.

Od dni proroków, apostołów i kaznodziejów
to imię nie powstało w ich sercach,
ani też powstać nie może,
ani ich ucho nigdy go nie usłyszało.

Wielki Set pisał tę księgę przez sto trzydzieści lat literami tajemnicy.
Złożył ją na górze zwanej Charaxio,
z zamiarem, że na końcu czasów i epok,
zgodnie z wolą Boga Samozrodzonego i pełnej Pełni,
z darem niezgłębionej, niepojętej, ojcowskiej woli,
ujrzy ona światło dzienne i ukaże się
dla tego świętego, niezniszczalnego pokolenia wielkiego Zbawcy,
i dla tych, którzy mieszkają z nimi w miłości,
oraz dla wielkiego, niewidzialnego, wiecznego Ducha
i Jego Jednorodzonego Syna,
i wiecznego Światła, [69]
a także Jego wielkiej, niezniszczalnej towarzyszki,
i niezniszczalnej Sofii,
i Barbelon,
i pełnej Pełni,
na wieki wieków.

Amen.

Ewangelia Egipcjan,
Boskiego Pisma —
święta, tajemna księga.

Łaska, zrozumienie, poznanie i rozeznanie
dla tego, który ją przepisał —
Eugnostos, umiłowany w Duchu,
(Gongessos jest moje imię w ciele),
i dla moich towarzyszących świateł w niezniszczalności.

Jezus Chrystus, Syn Boży, Zbawiciel — ICHTHYS.
Boskiego Pisma — święta księga wielkiego Niewidzialnego Ducha.

Amen.

---

Przypisy

[1] Wyrażenie to, występujące tutaj i w dalszej części tekstu, prawdopodobnie stanowi idiomatyczny superlatyw: „największy eon”.

[2] PRAWDA, ALĒTHŌS — W miejscu 41,7 tekst koptyjski brzmi p-aiōn n-me alēthōs, dosłownie: „eon, prawda prawdziwie” (idiomatycznie: „eon, naprawdę prawda”). Wyrażenie to zapowiada powtarzane później w końcowym hymnie formuły alēthōs alēthōs, które najprawdopodobniej nawiązują do ewangelicznych słów Jezusa: „amen, amen, powiadam wam.”
W Kodeksie III przysłówek alēthōs występuje samodzielnie w 41,7 oraz 67,13. Z kolei fraza alēthes alēthōs (przymiotnik alēthes + przysłówek alēthōs), dosłownie: „prawdziwe prawdziwie”, a idiomatycznie „naprawdę prawdziwe”, pojawia się w 62,4 i na stronie 66 (wiersze 15, 17, 20).
Nieco odmienna fraza alēthōs alēthōs („naprawdę, naprawdę”, „zaprawdę, zaprawdę”) występuje na stronie 66 (wiersze 9, 12) oraz 68,1.
Kodeks IV oddaje obie frazy za pomocą koptyjskiego mntme name, dosłownie: „prawda prawdziwie”.
Wcześniejsze tłumaczenia angielskie oddawały to jako „really truly”, co nie oddaje ani struktury gramatycznej powtórzenia, ani jego funkcji rytualnej.
Dlatego wszystkie te wyrażenia zapisano WIELKIMI LITERAMI, aby podkreślić ich charakter słowa mocy (logos dynamis).
Związek między tymi formułami a szeregiem greckich samogłosek wskazuje na liturgiczny lub magiczny charakter tekstu — przypominający glossolalię (mówienie językami).

[3] Z gr. kolpos — „łono”, „pierś”, w sensie męskiego podbrzusza lub żeńskiego łona; symboliczne miejsce, z którego wyłania się życie.

[4] Por. Meyer: „siedem samogłosek.”

[5] Dosłownie „wyszedł w procesji”. Czasownik proelthein należy do terminologii starożytnych procesji królewskich — i taki sens ma w tym fragmencie. Tłumaczenie Meyera „appeared” („pojawił się”) nie oddaje w pełni tego znaczenia; por. Marvin Meyer, The Nag Hammadi Scriptures: The International Edition (New York: HarperOne, 2007), s. 254.

[6] Każdy wers zawiera 22 litery (7×22=154) — odpowiadające liczbie liter w alfabecie hebrajskim, co może wskazywać na kabalistyczną strukturę rytmiczną tekstu.

[7] Idiomatyczny superlatyw: „największa tajemnica.”

[8] Koptyjskie mntme name — dosłownie „prawda prawdziwie”, idiomatycznie: „naprawdę prawda.”

[9] TH oznacza pojedynczą grecką literę Theta (Θ).

[10] Formuła IEN IEN może być zniekształconą lub kryptograficzną wersją zwrotu ei hen („Ty jesteś jeden”), natomiast EA może oznaczać liczby 5 i 1, jak sugeruje Marvin Meyer (The Nag Hammadi Scriptures, s. 257, przyp. 28).

[11] Z gr. diakonos — „sługa”, „minister”, „posłaniec”.

[12] W Kodeksie IV zapisano imię Samblo.

[13] Dosłownie hypostasis — „substancja”, „istota”, „podstawa bytu.”

[14] Najprawdopodobniej odnosi się do narodzin i śmierci, jako symboli przejścia i przemiany.

[15] Idiomatycznie: „O największe Dziecię” lub „O Dziecko Dziecka.”

[16] Koptyjskie mntme — „prawda.”

Jeśli uważasz ten artykuł za wartościowy to polub go na Facebooku, Tweetuj lub udostępnij na innych stronach.